Menüde bir ürün çoğu zaman tek bir ürün değildir. Kahvenin küçük ve büyük boyu, köftenin tam ve yarım porsiyonu, hamburgerin ekstra peynirli hali vardır. Bu seçenekler doğru kurulmadığında hesap yanlış çıkar, mutfak neyi hazırlayacağını bilemez ve maliyet hesabı anlamını yitirir.
Ayrı ürün mü, seçenek mi
İlk karar, bir farklılığın ayrı ürün olarak mı yoksa bir ürünün seçeneği olarak mı tanımlanacağıdır. Genel bir kural olarak, müşterinin aynı ürünün farklı bir halini istediği durumlar seçenek olarak kurulur. Tamamen farklı reçetesi ve sunumu olan ürünler ise ayrı ürün olarak kalır.
Örneğin latte'nin küçük ve büyük boyu seçenektir; ama latte ile filtre kahve ayrı ürünlerdir. Bu ayrımı baştan net yapmak, menü büyüdükçe ekranın karmaşıklaşmasını önler ve raporlarda ürünlerin anlamlı gruplanmasını sağlar.
Seçenek olarak kurulan ürünlerde garson önce ürünü seçer, ardından boyutu ya da porsiyonu belirler. Bu düzen ekranda ürün sayısını azaltır ve aynı ürünün beş farklı halinin listede yan yana dizilmesini önler. Adisyon sistemi kurulurken bu yapıyı baştan düşünmek, sonradan menüyü yeniden düzenlemekten çok daha kolaydır.
Porsiyon ve boyut
Porsiyon ve boyut seçenekleri, fiyatı ve hammadde miktarını birlikte değiştirir. Yarım porsiyonun fiyatı tamın yarısı olmayabilir, ama hammadde kullanımı da tam olarak yarıya düşmeyebilir. Garnitür, ekmek ve sunum malzemesi çoğu zaman aynı kalır.
Bu yüzden her porsiyon için ayrı bir reçete ya da miktar tanımlamak gerekir. Aksi halde stoktan düşen miktar gerçeği yansıtmaz ve ay sonunda sayım ile sistem arasında fark çıkar. Fiyatlandırmada da yarım porsiyonun kârlılığını ayrıca kontrol edin.
Ekstralar ve çıkarılan malzemeler
Ekstralar, ürüne fiyat ekleyen isteklerdir: ekstra peynir, ek şot, yanında patates gibi. Bunlar adisyonda ana ürüne bağlı satırlar olarak görünmeli ve mutfağa aynı ürünün altında gitmelidir. Ekstrayı ayrı bir ürün gibi girmek, mutfakta hangi tabağa ait olduğunun karışmasına yol açar.
- Ücretli ekstralar: fiyatı ve stoktan düşecek miktarı tanımlı olmalı
- Ücretsiz seçimler: sos türü, ekmek tercihi gibi, fiyatı sıfır ama mutfağa bilgi verir
- Zorunlu seçimler: pişirme derecesi ya da yan ürün gibi seçilmeden sipariş tamamlanmamalı
- Çıkarılacak malzemeler: fiyatı değiştirmez, ama mutfak için kritik bilgidir
- Seçenek sayısı: garsonun ekranında kaybolmayacak kadar az tutulmalı
Zorunlu seçimler özellikle zaman kazandırır. Bifteği sipariş eden garson pişirme derecesini girmeden siparişi gönderemiyorsa, mutfaktan "nasıl pişsin" sorusu bir daha salona gelmez.
Ekstraların fiyatını menüde ve garsonun ekranında aynı biçimde gösterin. Müşteri ekstra peynirin ücretli olduğunu hesapta öğrenirse bu küçük tutar büyük bir şikâyete dönüşebilir. Garsonların ekstra önerirken fiyatı da söylemesi, hesapta sürprizi önler.
Rapor ve maliyet açısından düzen
Doğru kurulmuş seçenekler raporlarınızı da zenginleştirir. Büyük boy kahvenin küçük boya oranla ne kadar satıldığını, hangi ekstranın en çok tercih edildiğini görmek fiyatlandırma kararlarınızı besler. Ekstra peynirin ürün başına ne kadar ek kâr bıraktığını bilmek, garsonların hangi öneriyi yapması gerektiğini de söyler.
Adisyon sisteminde seçenekleri kurarken bir haftalık deneme yapın. Garsonlardan hangi seçeneklerin ekranda zor bulunduğunu, mutfaktan da hangi bilgilerin eksik geldiğini dinleyin. Küçük düzenlemeler, servis hızını ve hesabın doğruluğunu birlikte iyileştirir.
Siprex ile
Siprex'te reçetesi tanımlı ürünler satıldıkça stoktan otomatik düşülür ve ürün kârlılığı raporunda her ürünün maliyete göre ne bıraktığı görünür. Siparişler istasyon bazında mutfak ekranına ya da yazıcıya yönlenir.